Boyabat Nerededir? Tarihi, Coğrafi Konumu ve Gezilecek Yerleri
Sinop il merkezine 82 kilometre mesafede yer alan Boyabat, tarihi MÖ 600 yıllılarına kadar uzanan köklü geçmişiyle bölgenin en büyük ve en dinamik ilçelerinden biridir. Doğuda Durağan, kuzeyde Ayancık, Gerze ve Erfelek, güneyde ise Saraydüzü ilçeleriyle çevrili olan Boyabat, 1.512 km² yüzölçümüne ve deniz seviyesinden ortalama 328 metre yüksekliğe sahiptir.
Boyabat İsmi Nereden Gelir? (Etimolojisi)
Tarihi kaynaklara göre Boyabat ismi, Türkçe kökenli “boy” (kabile, soy, aşiret veya uzunluk) ve Farsça kökenli “abat” (imar edilmiş, mamur, mamur yer) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmiştir. Bu isim, bölgenin tarihi boyunca bir yerleşim ve medeniyet merkezi olduğunun etimolojik bir kanıtıdır.
Köklü Geçmişiyle Boyabat Tarihi
İlçenin ilk kurucularının Kaşkalar olduğu tahmin edilmektedir. Tarih boyunca sırasıyla Hitit, Paflagonya, Lidya, Pers, Makedonya, Pontus, Roma ve Bizans medeniyetlerine ev sahipliği yapmıştır.
Pontus Krallığı Dönemi: MÖ 300 ile MÖ 60 yılları arasında Pontus Krallığı’nın batı sınırını oluşturmuştur.
Boyabat Kalesi: Şehre hâkim büyük bir kayalık tepe üzerine inşa edilen Boyabat Kalesi, farklı devletlerin batı sınırını korumuş ve şehrin stratejik önemini artırarak günümüze kadar taşınmasını sağlamıştır.
Türk Hakimiyeti: Malazgirt Savaşı sonrasında Türklerin eline geçen ilçe, Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon Rum İmparatorluğu’nu fethetmesiyle Osmanlı İmparatorluğu sınırlarına dahil edilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi: Osmanlı döneminde Kastamonu sancağına bağlı bir kadılık olan Boyabat, 1868 yılında kaza statüsü kazanmış; 1924 yılında ise yeni kurulan Sinop ilinin en büyük ilçesi olmuştur.

Boyabat’ta Bulunan Tarihi Eserler
Osmanlı İmparatorluğu döneminden izler taşıyan ilçe, kültürel turizm açısından oldukça zengindir. İlçede mutlaka görülmesi gereken tarihi yapılar şunlardır:
Akmescit Camii
Tarihi Çay Mahallesi Medresesi (Harabe halinde)
Daylı Türbesi
Aşıklı Tekke Türbesi
Büyük Cami
Bekir Paşa Su Kanalı
Günümüzde hızla gelişmeye ve büyümeye devam eden Boyabat, hem tarihi dokusu hem de coğrafi konumuyla Sinop’un keşfedilmeyi bekleyen en önemli merkezlerinden biridir.
Ekonomi
İlçe ekonomisi, sanayi, tarım, hayvancılık ve orman ürünlerinden oluşmaktadır. Tuğla toprağı açısından zengin olduğu için ilçe ekonomisi genel olarak toprak sanayisine dayanmaktadır. İlçede çok sayıda tuğla ve kiremit üreticisi bulunmaktadır. İlçede öne çıkan diğer bir sektör ormancılıktır.
Tarım ve hayvancılık
İlçede, 30.450 hektar tarım arazisi mevcut olup, bunun %50’si tarla bitkileridir. Başlıca tarım ürünleri olarak tahıllardan buğday, arpa ve çeltik, baklagillerden dane fiğ, endüstriyel bitkilerden şeker pancarı, yumru bitkilerden hayvan pancarı ve yem bitkilerinden yeşil ot fiğ ve silajlık mısır üretimi öne çıkmaktadır.
Coğrafi İşaret
Boyabat‘ın Mehreç İşareti tescilli ürünleri:
- Boyabat Sırık Kebabı
Boyabat’ın Menşe Adı tescilli ürünleri:
- Boyabat Çemberi
- Boyabat Gazidere Domatesi
Mimari
Boyabat Kalesi
İlçenin kurulduğu Gökırmak Vadisi’nde karşılıklı sarp iki kayalık tepeden biri üzerinde kurulmuştur. Bu yapıda Geç Roma, Erken Bizans dönemine ait buluntuların da sergilenmektedir.
Saat kulesi
Boyabat Kalesi karşısındaki park içerisinde bulunan kule 1982 ile 1983 yıllarında inşa edilmiş çokgen gövdeli ve minare görünümündedir.
Büyük Cami (Bayezid Cami)
Yıldırım Beyazıt vakfiyesi olan esas cami yıkılmış 1856 tarihinde moloz taştan dikdörtgen planda inşa edilmiştir. Tek minarelidir.[
Kaya Cami
Adını üzerine inşa edildiği kayadan alan caminin 1782 yılında yapıldığı düşünülmektedir. Moloz taş ve tuğladan yapılmıştır. Minaresi ahşap ve çinkodan yapılmış olup yöresel özellik taşımaktadır.[13]
Orta Çarşı
Arasta tipi bir Osmanlı Çarşısı görümümünde olan Orta Çarşı 1925 yılında çıkan bir yangın nedeniyle tamamen yanmıştır. Yerine dikdörtgen ve kare planlı, çoğunlukla 2 katlı yapılardan oluşan günümüz Orta Çarşısı inşa edilmiştir. Çarşıda geleneksel meslekler olan bakırcılık, kalaycılık, dericilik, ayakkabıcılık, yorgancılık, semercilik, sepetçilik, tuzculuk ve fırıncılık gibi meslekler yapılmış olup bir kısmı günümüzde de varlığını sürdürmektedir. 2022 yılında başlayan bir restorasyon sürecinden geçmiştir.

Nüfus
Şehir nüfusunun çoğunu zamanında köylerden veya şehir merkezinden göç eden ve emeklilik sonrası geri dönen kesim oluşturur.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1927 | 59.776 | 3.623 | 56.153 |
| 1935 | 66.897 | 3.745 | 63.152 |
| 1940 | 62.004 | 3.739 | 58.265 |
| 1945 | 65.262 | 3.996 | 61.266 |
| 1950 | 73.577 | 5.407 | 68.170 |
| 1955 | 54.235 | 6.432 | 47.803 |
| 1960 | 61.408 | 8.190 | 53.218 |
| 1965 | 62.710 | 9.418 | 53.292 |
| 1970 | 61.270 | 11.312 | 49.958 |
| 1975 | 60.441 | 13.139 | 47.302 |
| 1980 | 60.575 | 14.397 | 46.178 |
| 1985 | 60.470 | 17.144 | 43.326 |
| 1990 | 50.648 | 21.506 | 29.142 |
| 2000 | 45.193 | 24.681 | 20.512 |
| 2007 | 42.433 | 25.885 | 16.548 |
| 2008 | 42.978 | 25.694 | 17.284 |
| 2009 | 42.996 | 25.271 | 17.725 |
| 2010 | 43.289 | 25.952 | 17.337 |
| 2011 | 43.416 | 26.467 | 16.949 |
| 2012 | 43.139 | 26.586 | 16.553 |
| 2013 | 43.838 | 26.121 | 17.717 |
| 2014 | 43.861 | 26.730 | 17.131 |
| 2015 | 43.826 | 27.334 | 16.492 |
| 2016 | 44.035 | 27.697 | 16.338 |
| 2017 | 44.025 | 27.882 | 16.143 |
| 2018 | 44.608 | 27.778 | 16.830 |
| 2019 | 44.435 | 28.240 | 16.195 |
| 2020 | 44.443 | 28.691 | 15.752 |
| 2223 | 45.833 | 28.274 | 17.599 |
| 2024 | 45.494 | 29.198 | 16.296 |





