Boyabat Evleri: Tarihin ve Mimari Estetiğin Kaledeki İmzası

Sinop’un kadim ilçesi Boyabat, sadece kalesiyle değil, bu kalenin eteklerine bir inci gibi dizilen geleneksel Boyabat Evleri ile de görenleri kendine hayran bırakıyor. Şehrin kimliğini oluşturan bu konutlar, geçmişin yaşam kültürünü günümüze taşıyan en önemli miraslar arasında yer alıyor.

Manzaraya Açılan Tarihi Pencereler

Boyabat Kalesi çevresindeki tepelerin yamaçlarına ve eteklerine kurulu olan bu evlerin konumunu belirleyen en temel unsur manzaradır. Geleneksel Boyabat mimarisinde cephe tasarımları rastgele yapılmaz:

Ön Cephe: Genellikle muazzam kale manzarasına ve şehir panoramasına yöneliktir.
Arka Cephe: Bahçeye veya sokağa bakacak şekilde tasarlanarak mahremiyet ve doğayla iç içe bir yaşam sunar.

Boyabat Evleri’nin Mimari Yapısı ve Özellikleri

Boyabat’ın geleneksel konutları, hem dayanıklılığı hem de estetiği bir araya getiren özel bir mühendislik anlayışıyla inşa edilmiştir.

1. Kat Planı ve Yerleşim

Konutlar genellikle zemin kat üzerine 2 kat olmak üzere toplamda 3 katlı bir yapıya sahiptir. Bu üç katlı yapı, kalabalık aile düzenine ve fonksiyonel kullanıma uygun olarak planlanmıştır.

2. Karma Yapı Sistemi

Evlerin inşasında kullanılan “Karma Sistem”, Anadolu sivil mimarisinin en güzel örneklerini sunar:

Zemin Kat: Ahşap hatıllı, taş duvarlı ve kagir yığma sistem ile inşa edilerek evin sağlam temeller üzerine oturması sağlanmıştır.
Üst Katlar: Ahşap taşıyıcılı, kagir dolgulu (veya dolgusuz) sistemler kullanılarak yapıya hafiflik ve esneklik kazandırılmıştır.

Koruma Çalışmaları ve Kentsel Sit Alanı

Boyabat’ın bu tarihi dokusunun bozulmadan geleceğe aktarılması için devlet nezdinde önemli adımlar atılmıştır.

Tescil Süreci: Kültür Bakanlığı tarafından 1979 ve 1987 yıllarında yapılan çalışmalarla korunması gereken yapılar tespit edilmiştir.
Kentsel Sit Alanı: Belirlenen kentsel sit sınırları doğrultusunda, 1996 tarihli Boyabat Koruma Amaçlı İmar Planı halen yürürlükte olup, şehrin tarihi silüetini korumaya devam etmektedir.