SİNOP’UN UNUTULMAYA YÜZ TUTMUŞ LEZZETLERİ

1 – MISIR PASTASI

Bir Tabağın İçinde Saklı Sinop Hafızası

Bazı yemekler yalnızca karın doyurmaz; bir şehrin geçmişini, köy evlerinin sıcaklığını, büyüklerimizin sofrasını ve kuşaktan kuşağa aktarılan hatıraları taşır.

Sinop mutfağının bugün adını daha az duyduğumuz geleneksel lezzetlerinden Mısır Pastası da bunlardan biridir.

Adında “pasta” geçmesine bakmayın. Ne kreması vardır ne de şekeri… Sinop’un Mısır Pastası, mısır ununun suyla buluştuğu, sabırla karıştırılarak pişirildiği son derece sade fakat geçmişi ve kültürel değeri güçlü bir yemektir.

Sinop İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, kentin yöresel yemeklerini sıralarken mısır pastasını; nokul, pilaki, kaşık çıkartması, keşkek, ıslama, mısır çorbası ve mısır tarhanası gibi geleneksel lezzetlerle birlikte anıyor.

MISIRIN SİNOP SOFRASINDAKİ YERİ

Sinop mutfağının oluşmasında coğrafyanın büyük etkisi vardır. Yörede tahıl ürünlerinin ağırlıklı olması, mısırın da mutfakta farklı biçimlerde değerlendirilmesini sağlamıştır. Mısır çorbasından mısır tarhanasına, mısır ekmeğinden mısır pastasına kadar aynı ürün, birbirinden farklı yemeklere dönüşmüştür.

Mısır Pastası da tam olarak bu az malzemeyle doyurucu bir sofra kurma kültürünün izlerini taşır.

Eski bir “Mahalli Sinop Yemekleri” çalışmasındaki tarif, yemeğin geleneksel kullanımını özellikle güzel anlatıyor: Mısır unu kaynar suyla karıştırılıp hamur kıvamına gelene kadar pişiriliyor; ardından kaba bastırılıyor, tabağa çıkarılıyor ve soğuyunca dilimleniyor. Daha da önemlisi, yoğurt veya kıymalı yumurta gibi yemeklerle ekmek yerine yenildiği belirtiliyor.

Bu ayrıntı bize Mısır Pastası’nın yalnızca bir tarif olmadığını, geçmiş Sinop sofralarında günlük beslenmenin bir parçası olduğunu gösteriyor.

PEKİ NASIL YAPILIYORDU?

Kaynaklarda farklı aile ve hazırlama biçimlerini düşündüren tarifler bulunuyor.

Sinop Kız Teknik ve Meslek Lisesi kaynaklı bir tarifte temel malzemeler mısır unu, su, tuz ve tereyağı. Tuzlu su kaynatılıyor, mısır unu ekleniyor ve su kalmayacak biçimde sürekli karıştırılarak pişiriliyor. Ardından kaseye alınıyor, üzerine kızdırılmış tereyağı gezdiriliyor ve sıcak servis ediliyor.

Başka bir tarifte ise hazırlanan mısır pastasının üzerine tereyağında yumurta konuluyor. Soğanlı ve kıymalı bir harcın da alternatif olarak kullanılabildiği aktarılıyor.

Demek ki Mısır Pastası tek bir kalıba sıkışmış yemek değil; evden eve değişebilen bir Sinop sofra geleneği.

NEDEN YENİDEN HATIRLAMALIYIZ?

Bugün mutfaklarımız değişiyor. Hazır gıdalar çoğalıyor, eski tarifleri bilen büyüklerimiz azalıyor ve bazı yemeklerin isimleri bile yeni kuşaklara yabancı gelmeye başlıyor.

Oysa bir şehrin kültürel mirası yalnızca tarihi binaları, türküleri veya geleneksel kıyafetleri değildir.

Mutfak da kültürel mirastır.

Sinop Üniversitesi’nin Sinop Lezzetleri Sempozyumu çalışmalarında Mısır Pastası’nın yöresel yemekler arasında yer alması da bu yemeğin kayıt altına alınmasının önemini gösteriyor.

Mısır Pastası belki çok mütevazı bir yemek…

Ama o mütevazı tabağın içinde emeğin, yoklukta üretmenin, paylaşmanın ve Sinop’un geçmişinin izi var.

BÜYÜKLERİMİZE SORALIM

Belki bugün yapmamız gereken en önemli şeylerden biri de şu:

Anneannelerimize, babaannelerimize, dedelerimize soralım.

“Siz Mısır Pastası yapar mıydınız?”

“Üzerine ne koyardınız?”

“Sıcak mı yerdiniz, soğutup dilimler miydiniz?”

“Yanında ne olurdu?”

Çünkü bazen kitaplarda bulunmayan bir ayrıntı, bir Sinoplu annenin hafızasında saklıdır.

O tarifleri bugün kaydetmezsek yarın çok geç olabilir.

Biz de bu nedenle SİNOP Dergisi olarak, geçmişimizin sessizce kaybolmasına seyirci kalmamak için “Sinop’un Unutulmaya Yüz Tutmuş Lezzetleri” dizisini başlatıyoruz.

İlk soframıza Mısır Pastasını koyduk.

Çünkü geçmişimizi geleceğe taşımak istiyorsak, bazen işe eski bir tencerenin kapağını yeniden açarak başlamak gerekir.

Nermin Aydın